دستگاه الکتروکوتر دامپزشکی
دستگاه الکتروکوتر یا الکتروسرجری دستگاهی است که با استفاده از جریان الکتریکی با فرکانس بالا ، بافتهای بدن حیوان را برش میدهد یا میسوزاند (High Frequency Current)تا:
- خونریزی را متوقف کند.
- بافت را قطع یا تبخیر کند.
- در جراحیها جایگزین چاقوی جراحی شود.
به زبان سادهتر:
دستگاه الکتروکوتر ابزاری است برای برش و هموستاز (توقف خونریزی) به کمک گرمای ناشی از جریان الکتریکی.
نحوه عملکرد:
دستگاه الکتروکوتر دامپزشکی با تولید جریان متناوب فرکانس بالا (معمولاً 500 کیلوهرتز تا 3 مگاهرتز) و انتقال آن از طریق الکترود فلزی ظریف (قلم الکتروکوتر) به بافت، باعث بالا رفتن دمای سلولها میشود.
نتیجه این گرما:
- در دمای حدود 60-70 درجه سانتی گراد: انعقاد (Coagulation) خون و پروتئینها
- در دمای بالاتر از 100 درجه سانتی گراد: برش یا تبخیر بافت (Cutting)
بسته به تنظیم دستگاه و نوع موج، جراح میتواند تصمیم بگیرد که بخواهد برش تمیز انجام دهد یا رگهای خونی را بسوزاند و ببندد.
انواع دستگاه الکتروکوتر دامپزشکی :
- الکتروکوتر مونوپولار (Monopolar):
- رایج ترین نوع در جراحیهای عمومی دامپزشکی.
- جریان از طریق یک الکترود فعال (قلم) وارد بدن حیوان میشود و از طریق الکترود بازگشتی (پلیت یا صفحه زمین) از بدن خارج میشود.
- کاربرد این نوع دستگاه الکتروکوتر در دامپزشکی ، برش و انعقاد در نواحی مختلف بدن حیوان می باشد.
- الکتروکوتر بایپولار (Bipolar):
- در این نوع دستگاه الکتروکوتر ، هر دو قطب (مثبت و منفی) در نوک آن ابزاری (مثل پنس) قرار دارد.
- جریان فقط از بین دو سر پنس عبور میکند، بنابراین ایمنتر و دقیقتر است.
- کاربرد این نوع دستگاه الکتروکوتر در دامپزشکی ، جراحیهای ظریف (چشم، مغز، بافتهای کوچک).
- الکتروکوتر دستی یا قابل حمل (Portable):
- این نوع دستگاه الکتروکوتر در دامپزشکی برای کلینیکهای کوچک یا دامپزشکان سیاراستفاده می شود.
- معمولاً باتریخور یا قابل شارژ هستند.
- توان پایینتر ولی مناسب برای کارهای عمومی یا سوختگی موضعی دارند .
کاربردهای دستگاه الکتروکوتر در دامپزشکی :
این دستگاه در جراحیهای دامهای کوچک و بزرگ کاربرد گسترده و متنوع دارد، از جمله:
دامهای کوچک (سگ، گربه و …) :
- استریلیزاسیون (برداشتن تخمدان یا بیضه)
- جراحی تومور یا زگیل
- کنترل خونریزی حین برش پوست یا عضله
- جراحی دندان یا لثه
- حذف بافتهای مرده یا نکروزه
دامهای بزرگ (گاو، اسب، گوسفند، شتر ، اسب و …):
- قطع شاخ (Dehorning)
- درمان زگیلهای پوستی (Papilloma)
- جراحیهای غده پستانی (در گاوهای شیری)
- کنترل خونریزی در زخمهای باز
مزایای استفاده از دستگاه الکتروکوتر:
- کاهش خونریزی حین جراحی
- سرعت بالاتر نسبت به چاقوی جراحی
- کاهش خطر عفونت به دلیل حرارت استریلکننده
- دقت بالا در برش با حداقل آسیب به بافتهای اطراف
- بهبود سریعتر زخم در برخی موارد
نکات ایمنی در استفاده از دستگاه الکتروکوتر:
- قبل از روشن کردن دستگاه، اتصال پلیت زمین و تماس کامل آن با پوست حیوان بررسی شود.
- در حیوانات با موهای بلند، محل تماس باید تراشیده و خشک باشد.
- استفاده از عینک محافظ برای جراح هنگام برشهای طولانی .
- تنظیم مناسب توان خروجی (وات) بر اساس نوع بافت و سایز حیوان.
- استفاده از ساکشن برای دود حاصل از تبخیر بافت.
